|
ATATÜRK HAFTASI - ATATÜRK İNKILAPLARI |
 |
Atatürk inkılapları ile çağdaş bir devlet niteliğine kavuştuk. Dünyada
saygınlığımız arttı. Yabancı uyruklulara tanınan kapitülasyon ayrıcalıkları
kaldırıldı. Tarımın modernleşmesinde devlet öncü oldu. Bankalar, fabrikalar
kuruldu. Sonunda ülkemiz bayındır oldu. Ulusumuz zenginleşti.
-
Siyasal Alanda Yapılan Değişiklikler:
Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde 1919 yılında başlayan Ulusal Kurtuluş
Savaşımız 1922'de tamamlandı. Osmanlı Devleti yöneticileri bu savaşın
önderleri hakkında ölüm fermanları imzalamaktan çekinmediler. Kurtuluş Savaşı
bittiği zaman bir yanda Büyük Millet Meclisi Hükümeti, öte yanda Osmanlı
Saltanatı vardı. Büyük Millet Meclisi'nin 1 Kasım 1922 günü kabul ettiği bir
yasa ile tarihimizde saltanat dönemi kapandı. Yeni bir dönem başladı. Osmanlı
Saltanatının kaldırılmasından sonra 1921 Anayasası'nda değişiklikler yapıldı.
29 Ekim 1923 günü Türkiye Devleti'nin hükümet şeklinin Cumhuriyet olduğu kabul
edildi.
Cumhuriyetin ilanı ile tarihimizde Cumhuriyet Dönemi başladı.
-
Hukuk Alanında Yapılan Değişiklikler:
Cumhuriyet öncesinde yargı işleri din adamları tarafından görülürdü. Kadı adı
verilen yargıçlar din kurallarına göre karar verirdi. Hukuk alanında yapılan
değişiklikle eski mahkemeler kapatıldı. Eski yasalar yürürlükten kaldırıldı.
Uygar ulusların yasaları örnek alınarak boşanma, miras, ceza hukuku yeniden
düzenlendi. Hukuk devrimi ile kadın - erkek arasında eşitlik sağlandı. Miras
konusunda kadın ve erkek eşit pay almaya başladı. Kadınlar da erkekler gibi
seçme ve seçilme hakkına kavuştu.
-
Eğitim Alanında Yapılan Değişiklik:
Osmanlı Devletinde eğitim sistemi dinseldi. Mahalle okulunu bitirenler
isterlerse öğrenimlerini Medreselerde sürdürürlerdi. Medreselerde genel olarak
dini bilgiler öğretilirdi. Bu öğrenim kurumlarında tekniğe, bilime önem
verilmezdi. Medreselerin yanı sıra İmparatorluğun devlet işleri için kurulmuş
Enderun adlı Saray Okulu vardı. Çok sonraları Tanzimat Döneminde Ortaokul
dengi Rüştiye, Lise dengi İdadi ve Sultani okulları açıldı. Daha sonra Tıp,
Harp Okulu, Mülkiye Okulları kuruldu.
Cumhuriyet döneminde dine bağlı eğitim sistemine son verildi. Eğitim
kurumlarında bilimsel yöntem ve ilkelere dayalı eğitim çalışmaları başladı.
Tüm okullar bu ilkelere göre yeniden örgütlendi.
Atatürk eğitime, öğretime çok önem verdi. Bilgisizliği kısa yoldan çözmek,
okuma yazmayı kolaylaştırmak amacı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Kasım
1928 tarihinde Türk Alfabe Yasası'nı kabul etti. Bu alfabe ile okuma yazma
öğrenilmesi için Ulus Okulları açıldı. Bütün yurtta okuma yazma öğrenme
çalışmaları başladı. Atatürk, Ulus Okullarında Başöğretmen olarak dersler
verdi.
Harf değişikliğini, dilde özleşme izledi. Arapça ve Farsça sözcüklerden oluşan
Osmanlıca yerine Türkçe konuşulup yazılmaya başlandı. Atatürk Türk Dili'nin
benliğine kavuşma çalışmalarını yürütmek amacı ile 12 Temmuz 1932 tarihinde
Türk Dili Tetkik Cemiyeti'ni kurdu. Dilimiz yabancı sözcüklerden arındı.
-
Ekonomik Alanda Yapılan Değişiklikler:
Lozan Barış Antlaşması ile yabancı uyruklulara tanınan kapitülasyon
ayrıcalıkları kaldırıldı. Ülkemiz kendi zenginlik kaynaklarına sahip çıktı.
Her alanda devlet öncülük etmeye başladı. Bankalar, fabrikalar kuruldu. Modern
tarım çalışmalarına başlandı. Yollar, özellikle demiryolları yapımında büyük
çaba gösterildi. Böylece yurdun en uzak yerlerine ulaşma olanağı hazırlandı.
Ekonomik bağımsızlığımız kazanıldı. Ekonomik alanda sağlanan bu başarılar
sonucu yurdumuz bayındırlaştı. Ulusumuz zenginleşti. Halk için ağır bir yük
olan aşar vergisi kaldırıldı. Çağdaş vergilendirme yöntemleri uygulanmaya
başlandı.
-
Sosyal Alanda Yapılan Değişiklikler:
Atatürk, ulusumuzun uygar uluslar düzeyine ulaşması için, sosyal alanda da
köklü değişiklikler yaptı. Yeni okullar açtı. Hastaneler, dispanserler
kurulmasını sağladı. Güzel sanatların gelişmesi için gerekli girişimlerde
bulundu. Konservatuar kuruldu. Stadyumlar, spor alanları, kapalı spor
salonları yapıldı. Uygar bir toplum için gerek duyulan tüm sosyal kurumlar
Atatürk döneminde açıldı.
-
Ölçü Birimlerinde Yapılan Değişiklikler:
Atatürk dünya ile ilişkilerimizi düzenli yürütmek için ölçü birimlerinde
değişiklikler yaptı.
Uzunluk ölçüsü birimi olarak arşın, endaze; ağırlık ölçüsü birimi olarak okka,
dirhem gibi ölçüleri kaldırarak bugün kullanmakta olduğumuz ölçü birimlerini
kabul etti.
Yurdumuzda daha önce takvim Hicri takvime göre düzenlenmişti. Buna göre
dünyanın kullandığı takvimle aramızda 580 yıl kadar bir farklılık vardı. 1
Ocak 1926 tarihinden sonra bizde de Miladi takvim kullanılmaya başlandı.
Eskiden ülkemizde ezani saat kullanılıyordu. Bu saat uygar ülkelerin
kullandığı saate uymuyordu. Takvimde olduğu gibi saatler arasındaki bu
uymazlık büyük karışıklıklara neden oluyordu. Bunları önlemek için takvimle
birlikte bugünkü kullandığımız saat kabul edildi.
Hafta tatili Cuma'dan Pazar gününe alındı.
|